NEN 2767 elementenlijst en decompositie: zo bouw je je structuur op

De NEN 2767 elementenlijst is de opsomming van bouw- en installatiedelen waarop je bij een conditiemeting per stuk een conditiescore toekent. Die lijst volgt uit de decompositie: je deelt wat je inspecteert op tot het niveau waarop een gebrek zinvol te beoordelen is, in de praktijk meestal van complex naar gebouw, bouwdeel en element. Hoe je die opdeling maakt, bepaalt hoe bruikbaar je rapport en je MJOP straks zijn.

Dit artikel is voor inspecteurs die hun eigen elementenstructuur opzetten of hun huidige lijst willen opschonen. De officiële elementen- en gebrekenlijsten staan in de norm zelf; die nemen we hier niet over. Wat je hier wel vindt: hoe je de decompositie aanpakt, waar het in de praktijk misgaat en wat een gebrekenregistratie per element minimaal moet bevatten.

NEN 2767 is een auteursrechtelijk beschermde norm van NEN. Dit artikel beschrijft de methodiek in eigen woorden; de officiële elementenlijsten, gebrekenlijsten en conditiedefinities vind je in de norm zelf, te koop via NEN.

Wat is decompositie in NEN 2767?

Decompositie is het opdelen van wat je inspecteert in steeds kleinere, beoordeelbare eenheden. NEN 2767 werkt op elementniveau: het element is waar je gebreken vastlegt en de conditiescore toekent, en de elementdefinitie sluit doorgaans aan op de NL/SfB-indeling. De niveaus daarboven schrijft de norm niet voor. In de praktijk groeperen vrijwel alle inspecteurs hun elementen in een hiërarchie die bij de portefeuille past, meestal complex, gebouw, bouwdeel, element. Bouwdeel, gebouw en complex krijgen dan een afgeleid beeld, gewogen naar wat de onderliggende elementen laten zien.

Waarom zo fijn? Omdat een gebrek alleen op elementniveau eerlijk te scoren is. “De gevel is conditie 3” zegt weinig als het metselwerk prima is en het voegwerk op de zuidgevel op instorten staat. En omdat een MJOP per element een onderhoudscyclus en een kostenkengetal nodig heeft. Wie te grof decomposeert, krijgt een rapport dat wel een score geeft maar geen richting.

De praktische regel: een element is de kleinste eenheid die je als één ding onderhoudt of vervangt. Een buitenkozijn vervang je als geheel, dus dat is een element. Het glas erin en het hang- en sluitwerk hebben een eigen cyclus, dus die zet je apart. Een dakpan is geen element; de pannendekking van een dakvlak wel.

Hoe fijn moet je decomposeren?

Te grof en je verstopt gebreken. Te fijn en je hebt vierhonderd regels die niemand consistent bijhoudt, waarna de scores tussen inspecteurs en tussen jaren uit elkaar gaan lopen.

Splits waar de onderhoudscyclus of het vervangingsmoment verschilt. Een plat dak: dakbedekking, dakrand, hemelwaterafvoer en dakdoorvoeren hebben elk een andere levensduur en een andere maatregel, dus vier elementen. Een cv-installatie: de ketel, het leidingwerk en de radiatoren vervang je op verschillende momenten, dus drie. Een binnendeur in een woning: één element, tenzij je opdrachtgever per deur wil sturen.

Houd de structuur per gebouwtype gelijk. Als je een portefeuille meet, wil je over vijf jaar de score van hetzelfde element in hetzelfde gebouw naast de vorige kunnen leggen. Dat lukt alleen als de decompositie niet per inspectie opnieuw wordt bedacht. Leg je werkindeling vast en gebruik die als startpunt voor elk nieuw project.

Een voorbeeldstructuur voor een woongebouw

Onderstaande indeling is een werkstructuur zoals veel inspecteurs die in de praktijk hanteren, bedoeld als startpunt. Het is geen kopie van de elementenlijst uit de norm.

De elementdefinitie zelf leun je op NL/SfB: koppel per element de code aan je eigen lijst, zodat je structuur aansluit op wat de norm en je opdrachtgevers verwachten. De NL/SfB-tabel wordt uitgegeven door de BNA; ook die neem je niet over in je eigen documenten, je verwijst ernaar.

Lees ook: hoe je de conditiemeting zelf voorbereidt en uitvoert, staat in de NEN 2767 checklist. Van elementstructuur naar begroting lees je in meerjarenonderhoudsplan opstellen.

Waar het in de praktijk misgaat

Vijf patronen die je in bijna elke opgeschoonde elementenlijst tegenkomt:

• Bouwdelen die als element zijn gescoord. “Dak: conditie 3.” Eén cijfer voor vier elementen met elk een eigen gebrek en een eigen cyclus. In het MJOP komt dat terug als één vage post.
• Hetzelfde element onder drie namen. Kozijn, raamkozijn, buitenkozijn. Drie regels, drie scores, en niemand die ze bij elkaar optelt. Dit ontstaat als de structuur per project opnieuw wordt getypt.
• Installaties als één regel. “Installaties: conditie 2.” Terwijl de groepenkast uit 1978 is en de ketel van vorig jaar. Splits minimaal W en E, en daarbinnen op vervangingsmoment.
• Niet-toegankelijke elementen die verdwijnen. Kom je niet in de kruipruimte, dan hoort dat element met de status “niet toegankelijk” in je lijst te blijven staan. Weglaten wekt de indruk dat het geïnspecteerd is en in orde was.
• Geen locatie per element. Voegwerk zonder gevel, kozijn zonder verdieping. Bij de herinspectie weet niemand welk element er destijds bedoeld werd.

Gebrekenregistratie per element: wat moet erin

Per element leg je vast wat je ziet, zo dat een collega het over vijf jaar kan reproduceren. Minimaal:

1. Element en locatie. Welk element, welke gevel, welke verdieping, welk vlak.
2. Het gebrek zelf. Wat is er aan de hand, in normale bouwkundige termen.
3. Aard, intensiteit en omvang. De drie parameters waarmee de norm een gebrek weegt: hoe ernstig is het type gebrek, in welk stadium zit het, en welk deel van het element is aangetast. Samen bepalen ze de conditiescore.
4. Conditiescore 1 tot 6. Afgeleid uit de drie parameters, niet uit gevoel.
5. Foto’s met locatie. Minimaal één overzichtsfoto en één detailfoto per gebrek.
6. Actie en urgentie. Herstellen, vervangen, nader onderzoek, of monitoren, met een termijn.
7. Kostenindicatie. Geen onderdeel van de norm zelf, maar wel wat het MJOP straks nodig heeft. Leg hem nu vast, dan reken je later niet opnieuw.
8. Toelichting. De zin die uitlegt waarom dit een 4 is en geen 3.

Wie dit consistent per element vastlegt, heeft de basis voor een navolgbaar rapport én voor een MJOP dat niet opnieuw hoeft te worden opgebouwd.

Waarom een gebrekenlijst in Excel je opbreekt

Voor één gebouw werkt een spreadsheet prima. Daarna niet meer. Foto’s staan los van de regels, de structuur wordt per project gekopieerd en langzaam anders, de score wordt handmatig ingevuld in plaats van afgeleid, en het MJOP moet je alsnog in een tweede bestand opbouwen omdat je per element een cyclus en een kengetal mist.

Wat software hier moet doen is niet ingewikkeld: de elementenstructuur klaar hebben staan, het element herkennen als je het fotografeert, het gebrek gestructureerd vastleggen naar aard, intensiteit en omvang, de score daaruit afleiden, en de data zonder overtypen door laten stromen naar het MJOP. Waar je verder op let bij de keuze lees je in gebouwinspectie software kiezen; hoe je de meting zelf voorbereidt en uitvoert staat in de NEN 2767 checklist.

Veelgestelde vragen

Wat is een NEN 2767 elementenlijst?

De lijst van bouw- en installatiedelen waarop je bij een conditiemeting per stuk een conditiescore toekent. Het element is het niveau waarop de norm werkt; de niveaus erboven (bouwdeel, gebouw, complex) zijn een praktijkindeling. De norm bevat eigen elementenlijsten; in de praktijk gebruik je een werkindeling die daarop aansluit en die je per gebouwtype gelijk houdt.

Wat is het verschil tussen een bouwdeel en een element?

Een bouwdeel is een functionele groep, zoals het dak of de gevel, die je zelf als tussenniveau aanbrengt. Een element is de kleinste eenheid daarbinnen die je als één ding onderhoudt of vervangt, zoals de dakbedekking of het voegwerk. Je scoort op elementniveau, dat is het niveau van de norm; het bouwdeel krijgt een afgeleid beeld.

Staat de elementenlijst in de norm en mag ik die kopiëren?

Een losse, officiële elementenlijst bestaat niet als apart document. De norm definieert elementen via haar gebrekenlijsten en via de NL/SfB-indeling, en beide zijn auteursrechtelijk beschermd: je koopt de norm bij NEN en gebruikt de lijsten in je eigen werk, maar je neemt ze niet over in publicaties, templates die je deelt of software die je aanbiedt. Een eigen werkindeling die op de norm aansluit, zoals hierboven, mag wel.

Kan ik een NEN 2767 gebrekenlijst in Excel bijhouden?

Voor een enkel gebouw kan dat. Zodra je meerdere projecten doet of een MJOP wilt afleiden, loop je vast op losse foto’s, uiteenlopende structuren en handmatig ingevulde scores. Dan is het goedkoper om over te stappen op software waarin de structuur en de doorstroom naar het MJOP al zitten.

Hoe ga ik om met elementen die ik niet kan inspecteren?

Laat het element in de lijst staan en geef het een expliciete status: niet toegankelijk, of nader onderzoek nodig. Noteer waarom. Een ontbrekend element zonder toelichting wordt gelezen als “geïnspecteerd en in orde”, en dat is precies wat je niet wilt.

Hoe Kadero met de elementenstructuur werkt

In Kadero staat de structuur klaar: complex, gebouw, bouwdeel, element, met NEN 2767 als datamodel. Je hoeft die niet per project opnieuw op te zetten.

• Foto-eerst. Fotografeer het bouwdeel en de app herkent welk element het is, zodat je bevinding aan het juiste element hangt.
• Gebreken per element inspreken. Aard, intensiteit en omvang komen uit je gesproken bevinding; de conditiescore volgt daaruit en is te corrigeren, ook met je stem.
• Niets kwijt. Kom je er niet bij, dan markeer je het element als niet toegankelijk of voor nader onderzoek. Het blijft in de lijst en in het rapport.
• Door naar het MJOP. Dezelfde elementen, dezelfde scores en kosten, zonder overtypen naar een tweede bestand.

Plan een demo en zie hoe de elementenstructuur in Kadero werkt